کاربردهای داده کاوی در کتابخانه ها و محیط های دانشگاهی
داده کاوی در ابتدا از حوزه تجارت برخاست اما کاربردهای آن در سایر حوزه هائی که به گردآوری حجم وسیعی از داده هائی می پردازند که دستخوش تغییرات پویا نیز می گردند؛ مفید شناخته شد. بخشهایی مثل بانکداری، تجارت الکترونیک، تجارت سهام، بیمارستان و هتل از این نمونه اند.
انتظار میرود که استفاده از داده کاوی در بخش آموزش بطور عام امکانهای جدید بسیاری ارائه دهد. برخی کاربردهای داده کاوی در کتابخانه ها و قسمت اداری آموزش در ذیل مورد بحث قرار گرفته اند.
عملیات کتابداری بطور کلی شامل مدیریت مدارک، ارائه خدمات و امور اداره و نگهداری است. هر کدام از این کارکردها با انواع مختلفی از داده ها سروکار دارد و بطور جداگانه پردازش میشود. اگرچه، انجام تحلیل ترکیبی براین مجموعه های داده نیز میتواند افق تازه ای را بگشاید که به طرح خدمات جدید و تحول رویه ها و عملیات جاری کمک نماید. جدول یک برخی از کاربردهای ممکن داده کاوی را که میتواند در کتابداری مفید باشد ارائه میکند.
داده کاوی میتواند برای پاسخ دادن به یک سوال خاص مربوط به کتابخانه و نیز برای کشف روندهای عمومی که به تصمیم گیری کمک میکنند، استفاده شود . برای مثال سوال میتواند چنین باشد: امکان اینکه امانت گیرندگان منابع را یک هفته بعد از تاریخ عودت برگردانند تا نامه های یادآوری کمتری فرستاده شود چقدر است؟ یا میزان اشتراک مورد انتظار برای نشریات بین المللی انتخاب شده برای سال آینده چقدر است؟ درک الگوی استفاده کلی مجلات الکترونیکی یا تحلیل درخواستهای اعضا برای میکروفیلمها طی 5 سال گذشته نیز همگی مثالهایی از کشف روندهای عمومی اند. دامنه تحلیل استنادی هم میتواند با استفاده از داده کاوی گسترش داده شود.
در ارتباط با کتابخانه ها، وب کاوی حوزه دیگری از علاقمندی است. وب کاوی شامل محتوا کاوی وب، ساختار کاوی وب و استفاده کاوی وب با توجه به یک موضوع خاص است که در طراحی خدمات جدید مبتنی بر وب کمک خواهد کرد
انتظار میرود که استفاده از داده کاوی در بخش آموزش بطور عام امکانهای جدید بسیاری ارائه دهد. برخی کاربردهای داده کاوی در کتابخانه ها و قسمت اداری آموزش در ذیل مورد بحث قرار گرفته اند.
عملیات کتابداری بطور کلی شامل مدیریت مدارک، ارائه خدمات و امور اداره و نگهداری است. هر کدام از این کارکردها با انواع مختلفی از داده ها سروکار دارد و بطور جداگانه پردازش میشود. اگرچه، انجام تحلیل ترکیبی براین مجموعه های داده نیز میتواند افق تازه ای را بگشاید که به طرح خدمات جدید و تحول رویه ها و عملیات جاری کمک نماید. جدول یک برخی از کاربردهای ممکن داده کاوی را که میتواند در کتابداری مفید باشد ارائه میکند.
جدول یک- کاربردهای داده کاوی در کتابخانه ها
|
کاربرد متصور |
بانک اطلاعاتی |
|
برای تعیین نقاط قوت و ضعف مجموعه |
گردآوری منابع |
|
برای ایجاد رابطه بین خواننده، منابع کتابخانه و زمان مشخصی از سال |
استفاده از مجموعه |
|
برای تحلیل سفارشهای پاسخ داده شده و سفارشهای دریافت شده |
امانت بین کتابخانه ای |
|
برای پیش بینی روند بازگشت منابع |
داده های بخش امانت |
|
برای نشان دادن منابع مالی بکار گرفته شده |
داده های هزینه |
داده کاوی میتواند برای پاسخ دادن به یک سوال خاص مربوط به کتابخانه و نیز برای کشف روندهای عمومی که به تصمیم گیری کمک میکنند، استفاده شود . برای مثال سوال میتواند چنین باشد: امکان اینکه امانت گیرندگان منابع را یک هفته بعد از تاریخ عودت برگردانند تا نامه های یادآوری کمتری فرستاده شود چقدر است؟ یا میزان اشتراک مورد انتظار برای نشریات بین المللی انتخاب شده برای سال آینده چقدر است؟ درک الگوی استفاده کلی مجلات الکترونیکی یا تحلیل درخواستهای اعضا برای میکروفیلمها طی 5 سال گذشته نیز همگی مثالهایی از کشف روندهای عمومی اند. دامنه تحلیل استنادی هم میتواند با استفاده از داده کاوی گسترش داده شود.
در ارتباط با کتابخانه ها، وب کاوی حوزه دیگری از علاقمندی است. وب کاوی شامل محتوا کاوی وب، ساختار کاوی وب و استفاده کاوی وب با توجه به یک موضوع خاص است که در طراحی خدمات جدید مبتنی بر وب کمک خواهد کرد
+ نوشته شده در شنبه ۲ آبان ۱۳۸۸ ساعت 15:10 توسط حمید عربلو
|
این وبلاگ ترجیحا جهت اطلاع رسانی به دانشجویان کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان ایجاد شده، ولی در کنار آن به موضوعاتی از دنیای کتابداری و اطلاع رسانی و مافیهای آن که شاید برای دنیا و آخرت دیگر کتابداران هم مفید باشد ، خواهد پرداخت. در صورتیکه تمایل به عضویت در وبلاگ دارید، تقاضای خود را به پست الکترونیک eazarei@gmail.com ارسال نمایید. تا چه قبول افتد و...